Home   Το Σχολείο μας

Το Σχολείο μας

Το σημερινό 1ο  Δημοτικό Σχολείο Νεαπόλεως προήλθε από την μετατροπή του τετρατάξιου Δημ. Σχολείου Αρρένων της πόλης σε 1ο  τετρατάξιο μικτό Δημ. Σχολείο (Διάταγμα 434/14-12-1929). Το σχολείο προήχθη στη συνέχεια σε πεντατάξιο (Διάταγμα 272/1-10-1952) και αργότερα σε εξατάξιο. Από το 1929 το 1ο Δημοτικό Σχολείο στεγάζεται σε δημόσιο διδακτήριο που ανεγέρθηκε με δαπάνη του Οργανισμού Διοικήσεως Εκκλησιαστικής Περιουσίας Λασιθίου.

Σύμφωνα με το αρχειακό υλικό «το Σχολείον ιδρύθη υπό του Κράτους ως 4/τάξιον Αρρένων και 2/ταξιον Παρθεναγωγείον τω 1899. Το 1909 έγινεν το Αον Πεντατάξιον  Αρρένων. Το 1910 έγινεν 6/τάξιον, οπότε κατηργήθη το Ελληνικόν Σχολείον και έγινεν χωρισμός της εκπαιδεύσεως εις Δημοτικήν 6/χρονον και ωνομάσθη Ανώτερον Δημοτικόν Σχολείον. Όλα τα λοιπά σχολεία του Επάνω Μεραμβέλλου περιορίσθησαν εις 4/τάξια. Εις το Ανώτερον Νεαπόλεως προσήρχοντο οι απόφοιτοι της Δης τάξεως των λοιπών σχολείων προς συπλήρωσιν των γνώσεών των. Το 1919 υπεβιβάσθη εις 4/τάξιον. Το 1929 μετετράπη εις Αον 4/ταξιοον μικτόν και το 1952 εσταγάσθη εις ένα διαμέρισμα του στρατώνος.

Επί Πλαστήρα, με την επιτόπιον επίσκεψιν του, διετάχθη η στέγασίς του εις το τότε Διοικητήριον του Νομού, όπου τώρα στεγάζεται το Εθνικόν Ορφανοτροφείον Αρρένων  Λασιθίου μέχρι το 1929 οπότε και ανηγέρθη το σημερινόν νεόδμητον Διδακτήριο τύπου 6/ταξίου. Εις συνεδρίασιν των Προυχόντων της πόλεως  προεδρεύοντος του αειμνήστου Θεοφιλεστάτου Διονυσίου Μαραγκουδάκη, Επισκόπου Πέτρας, επρόκειτο να διατεθεί χρηματικόν ποσόν 1.200.000 δρχ. παρά του Οργανισμού Διοικήσεως Εκκλησιαστικής Περιουσίας προς ίδρυσιν Σανατορίου εις θέσιν «Ποτάμους» με πρωτοβουλίαν του φυματολόγου ιατρού Ματθαιάκη και της Μαρίας Αμαριώτου, τέως εκπαιδευτικού Συμβούλου. Κατά την συνεδρίασιν ταύτην, ο τότε διευθυντής του Σχολείου Ζαχαρίας Καμαράτος και πρόεδρος του Διδασκαλικού Συλλόγου Μεραμβέλλου υπεστήριξεν την άποψιν να διαταθεί το ποσόν τούτο δια την ίδρυσιν Δημοτικών Σχολείων εις τας έδρας των επαρχιών του Νομού ειπών αυτολεξί τα  εξής: «Δεν μας αρκεί  κύριοι ένα σανατόριον, θέλομεν πολλά, όταν τα παιδιά του λαού με τον υποσιτισμόν μάλιστα με τον οποίον διαβιούν  στριμώχνωνται στις ανήλιες, υγρές και ανθυγιεινές τρώγλες, όπως είναι σήμερον τα οικήματα που λέγονται Σχολικά Κτήρια. Η ίδρυσις υγιεινών σχολείων, εις τα οποία θα διαβιούν τα παιδιά μας επί 6 και 8 ώρας καθ’ ημέραν, θα εξασφαλίσει πλήρη υγείαν εις αυτά ώστε το σανατόριον να περιττεύη απολύτως».

Την άποψην ταύτην υπεστήριξαν ο Αείμνηστος ιατρός Αντώνιος Φθενάκης, μέλος της Μοναστηριακής Επιτροπής, ο Αείμνηστος Γεώργιος Παπαμαστοράκης διατελέσας και Υπουργός επί Κρητικής Πολιτείας και ο Αείμνηστος Θεοφιλέστατος Επίσκοπος Πέτρας Δ. Μαραγκουδάκης και η Συνεδριάσις απεφάσισεν να διατεθούν τα χρήματα δια την ίδρυσιν των Δημοτικών Σχολείων: Νεαπόλεως, Αγίου Νικολάου, Τζερμιάδων και Βιάννου. Και η εκτέλεσις δεν εβράδυνεν να πραγματοποιηθή. Ούτω στεγάζονται σήμερον τα Δημοτικά Σχολεία Νεαπόλεως, Αγίου Νικολάου, Τζερμιάδων και Βιάννου εις τα περίλαμπρα, υγιεινά και τέλεια από πάσης απόψεως  σημερινά διδακτήρια. Τα σχέδια των διδακτηρίων τούτων είναι Γερμανικού Τύπου τα οποία επρομηθεύθησαν αι σχολικαί Εφορείαι υπό του Σεβ. Υπουργείου Παιδείας. Δια την ανέγερσιν του διδακτηρίου του Αου Δημοτικού Σχολείου Νεαπόλεως και το Δημόσιον ήλθεν αρωγός.

Τα έτη της επαράτου Ιταλογερμανικής κατοχής το σχολείον επετάχθη υπό των στρατευμάτων του Άξονος και το διδακτήριον υπέστη σοβαράς ζημιάς. Πολλά των παραθύρων κατεκάησαν και άλλα κατεστράφησαν υπ’ αυτών. Όλοι δε σχεδόν οι υαλοπίνακες αφηρέθησαν ή εθραύσθησαν.

Μετά την απελευθέρωσιν ο τότε Διευθυντής κ. Θεόπιστος Μαυροδειδής προέβη εις την αντικατάστασιν των εφθαρμένων κουφωμάτων και υαλοπινάκων.

Κατά το έτος 1952 ο αντικαταστήσας τον Διευθυντήν του Σχολείου Διδάσκαλος Δημήτριος Ζερβάκης, Διευθυντής του 3/ξίου Προτύπου Νεαπόλεως, μετά του απεσπασμένου εις αυτό Διδασκάλου κ. Εμμ. Αντ. Χουρδάκη και της τότε Σχολ. Εφορείας  προέβησαν εις γενικήν επισκευήν του Διδακτηρίου. Έγινεν επισκευή των κουφωμάτων και γενικός ελαιοχρωματισμός όλων  γενικώς των παραθύρων και θυρών. Ούτω το σχολείον έλαβεν την πρώτην του όψιν. Συγχρόνως διερρυθμίσθη αίθουσα τελετών και κατεσκευάσθη εντός αυτής μόνιμος θεατρική σκηνή δια την ψυχαγωγίαν των μαθητών και τας σχολικάς εορτάς.

Η δαπάνη αύτη των επισκευών και λοιπών εργασιών ήτις υπερέβη το ποσόν των δέκα χιλιάδων σημερινών δραχμών εκαλύφθη από πόρους τους οποίους κατώρθωσεν να εξεύρη το υπηρετούν τότε προσωπικόν του σχολείου (Δ. Ζερβάκης, Εμμ. Χουρδάκης, Σοφ. Πλατή, Ελευθερ. Μακράκη) δια θεατρικών παραστάσεων, χορών εράνων κ.λ.π. ενεργειών του.

Το σχολείον είχεν πλουτισθή πλήρως  απ’ όλα τα είδη των σχολικών επίπλων. Δυστυχώς οι κατακτηταί ο ένας κατόπιν του άλλου Γερμανοί και Ιταλοί και αυτό ακόμη το σώμα αντιστάσεως κατελάμβανον το οίκημα ως ευρύχωρον επέτασσον πολλά των επίπλων. Ταύτα μετεφέροντο από το ένα οίκημα εις το άλλον και ούτω εκλάπησαν πολλά και αυτή η επίπλωσις του γραφείου, άλλα υπέστησαν φθοράν ώστε από τα πρώτα έπιπλα ελάχιστα υπάρχουν σήμερα.

Η ύδρευσις του σχολείου αρχικώς εγένετο δια της μεταφοράς ύδατος εκ του υδραγωγείου της πόλεως δια πυλίνων δοχείων. Κατά το έτος 1928 επί Διευθυντού κ. Ζ. Καμαράτου ηνοίχθη φρέαρ εις τον χώρον όστις επρόκειτο να χρησιμοποιηθή ως σχολικός κήπος και ο οποίος ήδη χρησιμοποιείται ως τοιούτος, βάθους 12 μέτρων και διαμέτρου 3,5 και ανευρέθη ποσότης ύδατος μόλις επαρκών δια τας ανάγκας του σχολείου. Δεν ηνοίχθη εις μεγαλύτερον βάθος καθ’ ότι το έδαφος δεν έχει συνεκτικότητα και υπήρχεν άμεσος κίνδυνος κατακρημνίσεως των τοιχωμάτων του.

Ο Διευθυντής του Σχολείου βλέποντας τον άμεσον κίνδυνον, δια της συνδρομής των μαθητών μετέφερεν εκ της απέναντι τοποθεσίας όπου υπήρχον αι πέτραι του κατεδαφισθέντος ναού της Μεγάλης Παναγίας, τας απαιτουμένας πέτρας δια το κτίσιμον του φρέατος, το οποίον συνετελέσθη εντός τριών ημερών.

Γύρω στο 1947 μετεφέρθη    δια σωληνώσεως το ύδωρ του υδραγωγείου της πόλεως εις την νοτιοδυτικήν γωνίαν της  αυλής του σχολείου. Κατά το 1952 προσετέθησαν 3 κρουνοί και κατεσκευάσθη κάτωθεν αυτών δια τσιμέντου μία γούρνα. Ο σχολικός κήπος χωρίζεται εις δύο τμήματα: δενδρόκηπον και ανθόκηπον δια της κεντρικής εισόδου. Ανατολικώς ο δενδρόκηπος και δυτικώς ο ανθόκηπος. Δια να καταστή το έδαφος κατάλληλον προς καλλιέργειαν έγινεν υπεδάφιος καλλιέργεια (ηνοίχθη κουνιέρα) βάθους 0,80 μ και μετεφέρθη αρκετή ποσότης ποταμίας άμμου, ίνα γίνη ελαφρότερον το έδαφος και καταστή κατάλληλον δια σπορεία και φυτώρια των οπωροφόρων δένδρων και καλλιέργειαν ανθέων. Την εργασίαν ταύτην ενίσχυσεν η Γεωργική Υπηρεσία του Νομού. Η κεντρική είσοδος, η οποία τον χωρίζει, έγινεν τότε πλακόστρωτος με στηθαία εκατέρωθεν πάντοτε πρωτοστατούντος του τότε Διευθυντού κ. Ζ. Καμαράτου, ο οποίος συνέλαβεν το όλον σχέδιον και την εν γένει διαρρύθμισίν του. Συγχρόνως εκτίσθησαν τα διπλά στηθαία της προσόψεως και του εσωτερικού τμήματος. Επί του στηθαίου της προσόψεως έγινεν κουπαστή και ετοποθετήθησαν κολωνάκια εκ τσιμέντου ίνα εν καιρώ τοποθετηθούν κιγκλιδώματα.

Ο δενδρόκηπος εφυτεύθη δια δεδρυλλίων αρίστων παραλλαγών ροδακινέας, βερυκοκέας, κυδωνέας, αχλαδέας,  αιγινίτικης φυστικιάς. Χάρις εις την καλλιέργειαν αυτήν του δενδροκήπου εβραβεύθη ο σχολικός κήπος τω 1938 παρά της Ακαδημίας Αθηνών δια χρηματικού επάθλου δύο χιλιάδων πεντακοσίων δραχμών. Εις τμήμα του ανθοκήπου εκαλλιεργούντο σπορεία και φυτώρια, ιδίως αμυγδαλής και νερατζιάς τα οποία ενεβολιάζοντο και διετίθεντο αντί πολύ μικρού χρηματικού ποσού. Εισεπράττοντο όμως πολλά χρήματα τα οποία διετίθεντο δια εποπτικά μέσα και βιβλία.

Μετά την κατοχήν ο τότε Δ/ντής Θ. Μαυροειδής εφρόντισεν πολύ δια την καλλιέργειαν του κήπου. Εκκαθάρισεν το φρέαρ εις το οποίον ευρέθησαν διάφορα είδη πυρομαχικών  και εδημιούργησεν και πάλιν φυτώρια διαφόρων δένδρων. Ο αναλαβών εν συνεχεία την διεύθυνσιν του σχολείου Δ. Ζερβάκης συνέχισεν συστηματικώς την καλλιέργειαν και περιοποίησίν του. Με την βοήθειαν του προσωπικού ενεβολίασεν όλες τις νερατζιές, εδημιούργησεν φυτώρια διαφόρων δένδρων, εφύτευσεν διάφορα άνθη και εφρόντισεν γενικώς όλα τα δέντρα.

Στο σχολείον πάρα πολλοί είναι οι διδάσκαλοι που εδίδαξαν και ηναλώθησαν μεταδίδοντες τα φώτα τους εις τους τροφίμους του. Είναι δε ούτοι οι εξής:

Επί τουρκοκρατίας: Εμμ. Πεδιώτης, Εμμ. Μαγριπλής, Χ΄ Νικόλαος Τσαμπαρλάκης, Μιχαήλ Συλλιγαρδάκης.

Από του 1900 και εντεύθεν:

Ως Διευθυνταί: Ιωάννης Χατζηδάκης, Γ. Μαραγκάκης, Ζ. Καμαράτος, Κ. Πλατάκης, Πολύμνια Συμινελάκη, Θ. Μαυροειδής, Δ. Ζερβάκης, Κωνσταντίνος Δρυλλεράκης, Μιχ. Φαλκώνης, Γεώργιος Βεληβασάκης, Μαρία Σηφάκη, Γαλάτεια Τσιρακάκη, Γεωργία Σφυράκη κ.λ.π.

Ως διδάσκαλοι: Αρχιμ. Νικηφόρος Ζαχαριάδης, Σεραφείμ Φωκάς, Μύρων Κιωτάκης, Αβραάμ Λευκόχειρ, Νικόλαος Μπίστης, Παναγιώτης Μπίστης, Π. Γεώργιος Σεργάκης, Νικόλαος Σερέπετζης, Νικόλαος Κατσελάκης, Ιωάννης Κανιτάκης, Ιωάννης, Ψαλιδάκης, Εμμ. Πεδιωτίδης, Ιωάννης Πετράκης, π. Θεοδόσιος Αποστολάκης, Ανδρονίκη Αποστολκάκη, Μελπομένη Συμινελάκη, Μαρία Σεργάκη, Μαρία Παντερμαράκη, Γεώργιος Παυλάκης, Θεον. Δροσουλάκη, Μιχ. Σηφάκης, Μαριάνθη Σερέπετζη, Εμμ. Χουρδάκης, Εμμ. Βελονάκλης, Ιωάννα Τσιχλή, Σοφία Πλατή, Χρυσάνθη Σερέπετζη, Σκεύω Τσιχλή, Ροδάνθη Μαυροειδή, Ζηνοβία Σεργάκη, Μαρία Καμαράτου, Σταύρος Μπαντουβάς, Σεβαστή Κοκκινάκη, Δέσποινα Χουρδάκη, Ελευθερία Μακράκη, Εμμ. Χουρδάκης, Μαρία Πετράκη, Μαρίνα Κοντάκη, Γεώργιος Διπλαράκης, Μαρίνα Σινιολάκη, Ευθυμία Σμυρνιώτου, Εμμ. Σφυράκης, Μαρία Ανδρουλάκη, Ειρήνη Γιαλελάκη, Γεωργία Δρακωνάκη,  Νικόλαος Μηναδάκης, Μαρίνα Χαλικαδάκη, Ιωάννης Μαράκης, Νικόλαος Σφυράκης, Ελένη Βεληβασάκη, Ευροσύνη Μηλιάκη, Ιωάννης Κασωτάκης, Γεωργία Σφυράκη, Γαλάτεια Στιρακάκη, Εμμανουήλ Μπαρμπούνης, Αναστασία Κουτσάκη, Ναυσικά Παπαδάκη, Μαρία Παπαστεφανάκη, Αλέξανδρος Τσιχλής, π. Δημήτριος Λαπιδάκης, Γεώργιος Βασιλάκης, Εμμανουήλ Μανουσάκης, Βάρδας Ιωσήφ, Απόστολος Μακράκης, Ψαλλιδάκη Άννα, Αγγελάκης Ηλίας, Βελονάκης Δημήτριος, Καπελάκης Ευθύμιος, Φεράρα Ασημίνα,  Ξένος Εμμανουήλ, Φαρσάρης Εμμανουήλ, Σφακιανάκης Γεώργιος, Ανδρεδάκη Όλγα, Μαυρογιάννη Αικατερίνη, Γουλιδάκη Πολύξένη, Παπαιωάννου Θεόδωρος, Πουλάκη Ειρήνη, Σκουληκάρη Μαρία, Παντελίδου Δέσποινα κ.λ.π